Hemoroid.

images (1)

Sürekli kabızlık, hamilelik, ve yanlış tuvalet alışkanlıkları nedeniyle 50 yaş civarındaki her iki kişiden birinde görülen hemoroid veya basur, makat (anüs ve rektum) bölgesindeki toplar damarlarının genişlemesi veya varisi olarak tarif edilir.  Yer aldıkları bölgeye göre hemoroid veya basur iç ve dış olarak ikiye ayrılır.

 

1-Dış hemoroid (basur): Makat bölgesinin en hassas ve ağrıya duyarlı olan bölgesinde yerleşirler. Buradaki damar pıhtılaşırsa aşırı ağrılı bir şişlik oluşturlar (tromboze hemoroid).

2-İç hemoroid (basur): En sık rastlanan belirtisi ağrısız olarak makattan dışarıya sarkan şişliktir. Çoğunlukla hastalar tarafından dışkılama sonrasında temizlik işlemi sırasında tesadüfen fark edilirler. Bu hemoroid veya basurun dışarıya tam olarak sarkması veya fıtıklaşması ve içeri itilememesi durumunda şiddetli ağrıya neden olabilir.

Hemoroid veya basurun gerçek oluşma nedeni bilinmemektedir. Kişinin uzun süre ayakta durması makat bölgesinin toplar damarlarında ciddi basınç yaratarak dışarıya sarkmalarına neden olabilir. Hemoroid veya basur en sık rastlanılan yakınmalardan birisidir. 30 yaşın üzerindeki nüfusun % 50’sinden fazlasında hemoroid veya basur gelişir. Genellikle hastalar UTANMA duygusu nedeniyle hastalar doktora çok geç başvururlar. Günümüzdeki tedavi yöntemleri ile tedavi çok daha ağrısız ve kolay bir şekil almıştır.

 

Hemoroid Nedenler:

  • Kronik kabızlık
  • Kronik ishal
  • Gebelik
  • Kalıtım
  • Dışkılama sırasında aşırı ıkınma
  • Fazla laksatif (dışkı yumuşatıcı) veya lavman kullanımı
  • Tuvalette okuma alışkanlığı olması veya uzun süre harcama

Hemoroid veya basur kesin tanısı ise klinik muayenenin yanı sıra rektoskopi ve anoskopi ile konuluyor. Rahatsızlıktan kısa süren, acısız yöntemlerle kurtulmak mümkün. Ancak erken dönemde tedaviye başlamak rahatsızlığın ilaçla tedavisini sağlıyor. Bu tetkik sayesinde hemoroid ile karışabilen diğer hastalıklar dışlanmış olur.

 

Hemoroid Belirtileri:

Ikınma sırasında makattan kan gelmesi, Ikınma sırasında makattan dışarıya sarkma olması, makat bölgesinde kaşıntı hissi, makatta ağrı, makat bölgesinde ele gelen ağrılı şişlik   “Hastalığın başlangıç döneminde sadece kanama yakınması varken, daha sonraki dönemlerde kanamaya dışkılama sırasında makatta oluşan şişlikler eşlik eder. Hemoroid ilerledikçe bu şişlikler artık içeriye girmez hale gelir. Özellikle ilerlemiş olduğu dönemlerde hemoroid memelerinin dışarı çıkmış olması nedeniyle makat devamlı ıslak hale gelir. Makat ıslaklığı nedeniyle kaşıntı da diğer yakınmalara eklenir. Bir de hemoroidin akut dönem özellikleri vardır. İç hemoroidler dışarıya çıkar, içeriye giremez ve şişer. İçleri kanla dolar. Bu dönemde makatta büyük, şişkin bir kitle oluşur ve bu safha çok ağrılıdır.

 

Korunma Yöntemleri:

  • Tuvalette uzun zaman geçirme, tuvalette gazete okuma, fazla ıkınma gibi kimi alışkanlıkları terk etmek.
  • Büyüklere ve çocuklara tuvalete ihtiyaç duydukları anda gitmeleri ve orada uzun zaman geçirmemeleri gerektiğini öğretmek
  • Beslenme ve tuvalet alışkanlıklarını değiştirmek
  • Posadan zengin bir beslenme tarzını benimsemek (meyve, sebze, baklagiller, corn flakes vb.)
  • Spor ve düzenli egzersiz yapmak
  • Ata ya da bisiklete binmek gibi sporların olumsuz etkileri olduğunu hatırlamak.

 

Hemoroid Tedavisi:

Hastaların giderek bilinçlendiğini ve daha erken hekime başvurduğunu görmekteyiz. “Kadın ve erkeklerde aynı sıklıkta görülen hemoroide, 50 yaş civarında her iki kişiden birinde rastlanır. Gözlemlerimize göre, hastalığın seyrinde genellikle erkekler muayene sırasında utanma nedeni ile konunun uzmanı olan doktora daha geç başvurmaktalar. Hastalar genellikle ikinci evrede hekime gitmekteler. Tedavi yöntemleri üç ana başlık altında toplanılabilir: basit yöntemler, ağrısız yöntemler ve ameliyat. Ameliyat dışı yöntemleri: oturma banyoları (10-15 dakika süre ile sıcak su içine oturma), bazı pomadların sürülmesi veya ağızdan hemoroid hapı alınması gibidir. Doktor muayenehanesinde yapılacak tedaviler de mevcuttur.  Bipolar koagülasyon: Bu yöntemle hemoroid veya basura neden olan kan damarları yakılır. İkinci yöntem ise lazer koagülasyon. Bunda da lazer ışınıyla damarlar küçültülüyor. İnfrared yöntemi: hemoroid memesini söndürme temeline dayanır.  Skleroterapi: makat bölgesine, orayı kireçlendirici kimyasal bir madde zerk edilir. Hemoroid memesini besleyen toplar damarlarda kireç oluşumu sağlanarak, orada yeni bir damar şişmesi, çatlaması ve genişlemesi engellenir.  Bantlama girişimi: Bu hanımların saçlarına taktığı toka gibi bir lastiğin anoskop denilen ve makat içine sokulan ışıklı bir alet ile lastik tokayı kaydırarak oraya yerleştirilmesi işlemidir. Böylelikle o hemoroid damarı boğulmuş olur. Hemoroid (basur) tedavisinde ağrısız yöntemlerin sonuçları ve başarısı çoğunlukla aynı, ancak özellikle bant uygulaması uygun teknikle yapılmazsa şiddetli ağrıya neden olabilir. O yüzden deneyimli ellerde yapılması gerekir.

Hemoroid veya basur hastalığı ilerlemişse cerrahi yöntem gündeme gelir. Bunlar:

 

  1. Klasik ameliyat teknikleri: Milligan Morgan, Ferguson ve Whitehead ameliyatları
  2. Ligasure veya Ultracision gibi damar kapatma cihazları ile hemoroid memelerinin kesilmesi
  3. Longo yöntemi: Hemoroid (basur) tedavisindeki ameliyat yöntemlerinden biri de Longo tekniğidir. Az ağrılı olması ve hastanın kısa sürede iyileşmesini sağlar. Longo yönteminde, makatın ağız kısmına girişim yapılmaz. Çünkü makatın son 3-4 santimetrelik kısmı ağrıya duyarlıdır ve bu teknikte daha yukarıdan çalışılır. Longo yöntemiyle tedavi edilen hastaların yüzde 80’i ağrı kesiciye çok daha az ihtiyaç duyar. Hasta ertesi gün bile rahatça dışkısını yapar.Makattan sarkmayı önler: Tek kullanımlık bir alet yardımı ile hemoroid memelerini yukarı doğru çeker ve hepsi içeriye girmiş olur. Böylece iç hemoroid memelerinin dışarı doğru sarkması engellenmiş olur.   Damarları keser ve diker: Bu alet bu damarları keser ve diker. Böylece damarlar sabitleneceği için sonraki ıkınmalarda hemoroidal pakeler makattan dışarıya çıkmayacaktır. İşe daha erken geriye dönme: Ameliyat süresi 10-15 dakika arasında değişmektedir. Çoğu hasta 3-4 gün sonra aktif yaşamlarına ve işlerine geri dönebilir.
  4. Lazer yöntemi: CO2, Argon, NdYag, Diod lazerler bu amaçla kullanılabilir. Fakat yan etkileri nedeni ile kullanılmamaktadır.

 

Önemli Uyarılar:
Makattan kanama olduğunda hasta mutlaka uzman bir doktor tarafından muayene edilmelidir. Hemoroid kimi zaman fissür, anüs kanseri, rektum kanseri, polipler, ülseratif kolit, Crohn hastalığı ve perianal fistül gibi hastalıklar ile karışabilir. Kalın bağırsak kanserleri ve kalın bağırsağın diğer hastalıkları da kanama yapılabilir. Bu nedenle körlemesine hemoroid veya fissür tedavisine başlanmamalıdır. Ameliyat yöntemleri hastaya göre seçilmelidir. Milligan Morgan yöntemi adı verilen ameliyat tekniği sıkça kullanılır. Bu yöntemin özelliği hemoroidlerin baş kısmından sonuna kadar bir alet yardımıyla kesilip çıkarılmasıdır.  Birinci derece hemoroidlerin varlığında, cerrahi tedavi önerilmez ve bunun yerine oturma banyosu, bazı merhemler ve ağızdan alınacak haplarla tedavi planlanır. Hastalığın hangi evrede bulunduğunun tedavi yönteminin seçilmesinde önemlidir. Ancak, basit hemoroid sanılan bazı olguların altında rektum kanseri bulunabildiğini unutmamak gerekir. Bu nedenle hastaların uzun dönem doktordan kaçmaları sorunu başlatır. Geçmiş yıllarda hemoroid sorunu olan bir hasta, makattan kanama yakınması olduğundan bunun mevcut olan basurdan olduğuna hükmederek doktora gitmekten kaçınır ve bu durumda şayet altta yatan bir kanser varsa hastalığın ileri evreye geçmesine neden olabilir. Bu nedenle 50 yaş ve üzerindeki tüm bireyler mutlaka kalın bağırsak yönünden tetkikten geçirilmelidir. Özellikle, 50 yaş üzerinde makattan kanaması olan kişilerin kendi kendine tedavi çözümleri üretmek yerine konunun uzmanı olan bir cerraha başvurmaları uygundur.

Hemoroid tedavi edilse bile belirli oranlarda tekrarlayabilir. Nedenler arasında uygulanan cerrahi teknik, devam eden kabızlık ve beslenme alışkanlıklarındaki hatalar vb. nedenler sayılabilir. Hastaların en çok korktuğu noktalardan biri de ameliyat sonrası ağrılardır. Bu durum cerrahi teknikle büyük ölçüde engellenebilir ve makat bölümünün ameliyat sırasında genişletilmesi (anal dilatasyon) işlemiyle orada büzücü kasın felç edilmesi halinde hasta ameliyat akşamını ağrısız geçirebilir. Hastalar girişimden sonra 1-2 gün istirahat eder ve daha sonra normal yaşantısına dönebilirler. Kişinin beslenme düzenine de herhangi bir sınırlama getirilmez. Başarılı bir ameliyatla, hemoroid hastaları ameliyat öncesindeki tüm şikayetlerinden kurtulabilir.

images

Hemoroid (Basur) Ameliyatsız Tedavileri:

Evet uygun vakalarda hemoroid veya basur hastalığında ameliyatsız tedavi uygulanabilir. Ameliyatsız tedavi yöntemleri erken evrede olan ve komplike olmamış, yani birinci ve ikinci evredeki hemoroid durumlarında uygulanabilir.

Ameliyat dışı yöntemleri: oturma banyoları (10-15 dakika süre ile sıcak su içine oturma), bazı (özellikle kortizon içeren) pomadların sürülmesi veya ağızdan hemoroid hapı alınması gibidir. Doktor muayenehanesinde yapılacak tedaviler de mevcuttur.

Bipolar koagülasyon: Bu yöntemle hemoroid veya basura neden olan kan damarları yakılır.

İnfrared koagülasyon: Bunda da değişik dalga boyundaki lazer ışınıyla damarlar küçültülür ve hemoroid memesini söndürme temeline dayanır.

Skleroterapi: makat bölgesine, orayı kireçlendirici kimyasal bir madde zerk edilir. Hemoroid memesini besleyen toplar damarlarda kireç oluşumu sağlanarak, orada yeni bir damar şişmesi, çatlaması ve genişlemesi engellenir. Hemoroid veya basur memesinin içine nasır gibi nedbe dokusu oluşumuna neden olan kimyasal madde verilmesine enjeksiyon tedavisi veya skleroterapi denir. Şu hemoroid tiplerinde uygulanır:

  • Bant yerleştiririlemeyecek kadar küçük olan hemoroidlerde
  • Küçük iç hemoroidlerde
  • Cerrahi için uygun olmayan adaylar (70 yaş üstü, komorbidite vb.)
  • Her cerrahın hemoroid ve basur tedavisinde skleroterapi deneyimi olmayabilir ve alışık olduğu ve deneyimi olduğu tekniği uygulamayı tercih edebilir.

Yan Etki ve Uygulanması Sonrası Takip:

 

  • Hemoroid veya basur memesinin enjeksiyon tedavisi veya skleroterapi girişimi sonrasında sıklıkla tedavinin seyri kişiye göre değişir.
  • İşlemden 7-10 gün sonra basur memesinin çözülme döneminde makattan hafif bir kanama olabilir ve sıklıkla kendiliğinden durur.
  • Günde birkaç kez 15 dakika sure ile ılık-sıcak su içinde oturma banyoları çok yararlıdır.
  • İşlem sonrasında günde 2 Lt kadar su içmek ve liften zengin gıdalar ile beslenmek, dışkının uygun kıvamda çıkmasına yardımcı olacağından faydalıdır.
  • Makatta ağrı ve yanma
  • Makattan kanama
  • Kimyasal maddeye karşı allerjik reaksiyon
  • Makat çıkışında ülser gelişmesi
  • Makat bölgesinde enfeksiyon
  • Prostat iltihabı (prostatit) gelişmesi
  • Dışkı ve idrar kaçırma
Back to Top